ChatGPT, Midjourney, sztuczna inteligencja i brak wody. Pisząc ten artykuł życzę wszystkim, aby częściej korzystali z IQ, a mniej z AI. Zauważam większą determinację w działaniu o naturalne prawo do internetu niż o prawo do wody. Przeczytaj tekst, aby zwiększyć swoją świadomość.
Jak wyobrazić sobie problem braku wody? Wyobraź sobie, że nie ma sklepów, a Ty masz iść po wodę do najbliższego źródła. Jak wyobrazić sobie problem ze śmieciami? Jeśli wyjdziesz z domu i spojrzysz na otaczające budynki to takie są góry śmieci, których przybywa.
ChatGPT, Midjourney, sztuczna inteligencja i brak wody
Za każdym pytaniem zadanym ChatGPT, czy wygenerowanym obrazem w Midjourney kryją się setki, a nawet tysiące procesów obliczeniowych. Odbywają się one w centrach danych rozrzuconych po całym świecie. Każde takie centrum danych to ogromne serwerownie, w których tysiące komputerów działają non-stop, przetwarzając dane i obsługując miliardy zapytań dziennie. Trening modelu GPT-3 pochłonął energię równą jednorocznemu zużyciu prądu przez 120 średnich gospodarstw domowych w USA. Co więcej, codzienna eksploatacja takich systemów wymaga nieustannego dostępu do energii. Sprawia to, że SI staje się jednym z największych konsumentów energii w sektorze technologicznym.
Woda: ukryty koszt chłodzenia
Jednym z mniej znanych, a równie istotnych aspektów działania sztucznej inteligencji jest jej zapotrzebowanie na wodę. Centra danych, które obsługują modele SI, generują ogromne ilości ciepła podczas pracy. Aby zapobiec przegrzewaniu się sprzętu, konieczne jest chłodzenie serwerów.Odbywa się to przy użyciu wody. Zarówno do odprowadzania ciepła, jak i w procesach klimatyzacyjnych.
Dla zobrazowania skali problemu można przytoczyć dane z treningu modelu GPT-3. Szacuje się, że jego trening pochłonął około 700 000 litrów wody, co odpowiada produkcji 320 samochodów Tesla. To jednak zaledwie kropla w morzu, jeśli spojrzymy na prognozy dotyczące zużycia wody w centrach danych na całym świecie. Do 2027 roku przewiduje się, że globalne zapotrzebowanie na wodę w tym sektorze osiągnie 6,6 miliarda metrów sześciennych rocznie. Stanowi to równowartość sześciokrotnego rocznego zużycia wody przez Danię.
Według washingtonpost.com do wygenerowana jednej wiadomości e-mail przez chatbota AI potrzeba jednorazowo 519 mililitrów wody. Podkreślę, że to cena za wygenerowanie 100 słów. Czyli trochę więcej niż 1 butelka. Szacunkowo raz na tydzień przez rok chatbot zużywa 27 litrów, około 1,43 dzbanków do schładzania wody. Natomiast 1 na 10 pracujących Amerykanów (około 16 milionów ludzi) zużywa 435 235 476 litrów. Odpowiada to wodzie zużywanej przez wszystkie gospodarstwa domowe stanu Rhode Island przez 1,5 dnia
Ślad węglowy: jak SI przyczynia się do zmian klimatycznych
Trening i eksploatacja zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji generują ogromne ilości emisji dwutlenku węgla (CO₂). W znacznym stopniu przyczynia się do globalnego ocieplenia. Szacuje się, że pojedynczy trening dużego modelu językowego, takiego jak GPT-3, powoduje emisję CO₂ na poziomie około 284 ton metrycznych. To równowartość emisji, jakie generuje przelot samolotem między Londynem a Nowym Jorkiem aż 125 razy.
Procesy obliczeniowe nie kończą się jednak na samym treningu modeli. Każde zapytanie użytkownika, generowanie treści, czy działanie w czasie rzeczywistym wiąże się z dalszym zużyciem energii. Energii, która w wielu krajach wciąż pochodzi z nieodnawialnych źródeł, takich jak węgiel, czy gaz ziemny. W rezultacie centra danych obsługujące systemy SI stają się znaczącymi emitentami gazów cieplarnianych.
E-odpady: rosnący problem elektrośmieci
ChatGPT, Midjourney, sztuczna inteligencja i brak wody jak również zanieczyszczenia środowiska. Szybki rozwój technologii prowadzi do stałego wzrostu zapotrzebowania na nowe, bardziej wydajne urządzenia. Serwery, procesory graficzne (GPU) i inne elementy infrastruktury technologicznej szybko stają się przestarzałe, co wymusza ich wymianę na nowsze modele. Konsekwencją tego jest gwałtowny wzrost ilości elektrośmieci, czyli odpadów elektronicznych.
Według danych organizacji zajmujących się recyklingiem, globalna produkcja e-odpadów przekracza obecnie 50 milionów ton rocznie. Tylko około 20% z nich poddawane jest recyklingowi. Reszta trafia na wysypiska śmieci lub do krajów rozwijających się. Utylizacja odbywa się w warunkach zagrażających zdrowiu ludzi i środowisku. Urządzenia wykorzystywane w centrach danych zawierają toksyczne substancje, takie jak rtęć, kadm czy ołów. Mogą one przedostawać się do gleby i wód gruntowych, powodując trwałe zanieczyszczenia.
Jak ograniczyć wpływ SI na środowisko?
Aby zmniejszyć ślad węglowy i ilość elektrośmieci generowanych przez sztuczną inteligencję, konieczne są działania na wielu płaszczyznach, w tym:
- Optymalizacja modeli SI: Należy dążyć do tworzenia bardziej efektywnych algorytmów, które wymagają mniej mocy obliczeniowej.
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii: Centra danych mogą być zasilane energią ze źródeł takich jak energia słoneczna, wiatrowa.
- Recykling i ponowne wykorzystanie sprzętu: Inwestowanie w technologie umożliwiające wydłużenie cyklu życia urządzeń oraz bardziej efektywne procesy odzysku materiałów.
- Edukacja użytkowników: Podnoszenie świadomości na temat ukrytych kosztów środowiskowych technologii i promowanie odpowiedzialnych wyborów.
- Ograniczenie dostępu dla wszystkich lub płatny dostęp.
Ślad węglowy i rosnąca ilość e-odpadów to nieuniknione efekty uboczne dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji. Dzięki świadomemu podejściu, inwestycjom w zrównoważone technologie i większej odpowiedzialności firm technologicznych możliwe jest ograniczenie negatywnego wpływu SI na środowisko. Kluczowe jest, aby postęp technologiczny szedł w parze z ochroną naszej planety. Zapewniając korzyści nie tylko dla obecnych, ale i przyszłych pokoleń.
Przykłady z życia: wpływ SI na lokalne społeczności – Centrum danych w Phoenix: konflikt między technologią a środowiskiem
W 2024 roku Microsoft ogłosił plany budowy ogromnego centrum danych w Phoenix. Miało wspierać rozwój jego usług chmurowych oraz projektów związanych ze sztuczną inteligencją. Szacowano, że obiekt ten będzie zużywał aż 56 milionów galonów wody rocznie. Ilość wystarczającą do zaopatrzenia w wodę około 3000 gospodarstw domowych przez ten sam okres.
Phoenix, położone w jednym z najbardziej suchych regionów Stanów Zjednoczonych, zmaga się od lat z narastającym kryzysem wodnym. Zmiany klimatyczne i rosnące zapotrzebowanie na wodę sprawiły, że każda decyzja dotycząca dużego zużycia tego zasobu wzbudza kontrowersje. Plany Microsoftu wywołały falę protestów mieszkańców. Obawiali się, że budowa centrum danych dodatkowo pogłębi problemy związane z dostępem do wody w regionie.
Społeczne konsekwencje i reakcje
Protesty lokalnej społeczności koncentrowały się wokół obaw. Były one związane z tym, jak wielkoskalowe projekty technologiczne mogą wpływać na jakość życia w regionach już dotkniętych suszą. Mieszkańcy podkreślali, że woda wykorzystywana do chłodzenia serwerów mogłaby zostać przeznaczona na potrzeby ludzi, rolnictwa czy ochrony lokalnych ekosystemów. Działania Microsoftu stały się symbolem konfliktu między technologicznym postępem a koniecznością ochrony ograniczonych zasobów naturalnych.
Inne przykłady konfliktów związanych z centrami danych
Podobne problemy miały miejsce w innych częściach świata. W Irlandii, gdzie Google i Amazon prowadzą swoje centra danych, zapotrzebowanie na energię elektryczną wzrosło. Rząd postanowił wprowadzić limit na inwestycje w tym sektorze. W Holandii, lokalni mieszkańcy gminy Zeewolde sprzeciwiali się budowie centrum danych Facebooka.
Firmy technologiczne, chcąc zachować swoją reputację oraz uzyskać zgodę na dalsze inwestycje, muszą podejmować bardziej odpowiedzialne i transparentne działania. Dla regionów takich jak Arizona, woda jest jednym z najcenniejszych zasobów. Równowaga między postępem technologicznym, a ochroną środowiska jest koniecznością. Sądzisz, że Ciebie to nie dotyczy? To przestań myśleć, że woda jest na półkach sklepowych.
Ekologiczne źródła energii: nowe kierunki inwestycji
Jednym z kluczowych obszarów, w którym firmy technologiczne podejmują działania, jest przejście na odnawialne źródła energii. Przykładem takich działań jest inicjatywa Microsoftu, który podjął współpracę z firmą Constellation Energy. Wszystko po to, aby zasilać swoje operacje związane ze sztuczną inteligencją energią jądrową. Wspólnie planują wykorzystać potencjał elektrowni Three Mile Island, której ponowne uruchomienie ma na celu zapewnienie czystej, bezemisyjnej energii. To pokazuje, że technologie takie jak energia jądrowa, choć często kontrowersyjne, mogą odgrywać kluczową rolę w redukcji śladu węglowego.
Podobne kroki podejmuje Google, który deklaruje, że wszystkie jego centra danych będą do 2030 roku zasilane w 100% odnawialną energią. Firma inwestuje w farmy wiatrowe, słoneczne oraz inne formy zielonej energii. Ogranicza tym emisje gazów cieplarnianych i uczynić swoje operacje neutralnymi pod względem węglowym.
Efektywność energetyczna: lepsze algorytmy i infrastruktura
Firmy takie jak NVIDIA czy AMD wprowadzają innowacyjne rozwiązania w zakresie sprzętu. Procesory graficzne (GPU) i inne urządzenia wykorzystywane w centrach danych są projektowane tak, aby zużywać mniej energii przy większej wydajności. Na przykład technologia chłodzenia cieczą zamiast tradycyjnych metod chłodzenia powietrzem. Pozwala znacząco ograniczyć zapotrzebowanie na wodę i energię w centrach danych.
Recykling i ponowne wykorzystanie: zamknięcie obiegu
Aby przeciwdziałać problemowi rosnącej ilości elektrośmieci, coraz więcej firm wdraża programy recyklingowe i podejścia oparte na zamkniętym obiegu. Microsoft, Google czy Amazon podejmują działania mające na celu ponowne wykorzystanie komponentów sprzętu.
Ponadto rozwijane są technologie pozwalające na odzyskiwanie rzadkich metali, takich jak lit czy kobalt, z urządzeń wycofanych z użytku. Dzięki temu zmniejsza się zapotrzebowanie na wydobycie tych surowców. Ma to pozytywny wpływ zarówno na środowisko, jak i na społeczności lokalne w regionach, gdzie odbywa się ich eksploatacja.
Społeczna odpowiedzialność korporacji: zielone inicjatywy
Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji rośnie presja na firmy technologiczne, aby działały w sposób bardziej przejrzysty i odpowiedzialny. Microsoft, Google, czy Meta, zaczynają publikować szczegółowe raporty na temat swojego śladu węglowego, zużycia wody i energii. Dzięki temu możliwe jest monitorowanie postępów w realizacji ich celów zrównoważonego rozwoju.
Dodatkowo coraz więcej firm angażuje się w inicjatywy mające na celu neutralizację ich wpływu na środowisko. Amazon, w ramach programu „The Climate Pledge”, zobowiązał się osiągnąć neutralność węglową do 2040 roku. Czyli 10 lat wcześniej niż zakładają cele Porozumienia Paryskiego. Dla mnie do tego roku zużyją tyle wody, że wprowadzony zostanie limit wody pitnej na osobę.
Świadome podejście do technologii
Temat: ChatGPT, Midjourney, sztuczna inteligencja i brak wody. ChatGPT, Midjourney, to tylko przykłady najczęściej używanych generatorów. Sztuczna inteligencja ma potencjał, by zrewolucjonizować świat, ale jej rozwój musi iść w parze z dbałością o naszą planetę. Wraz z nimi muszą powstawać spalarnie śmieci i rozwiązania przyjazne środowisku, czyli nam. Świadomość ekologicznych wyzwań oraz wspólne działania mogą sprawić, że SI stanie się narzędziem służącym nie tylko człowiekowi, ale i środowisku. To, jaką drogą podąży sztuczna inteligencja, zależy od decyzji podejmowanych dziś. Decyzji, które mogą uczynić technologię bardziej zrównoważoną, odpowiedzialną i przyjazną dla naszej planety. Nigdy wcześniej nie było pokolenia, które tak skrupulatnie dokumentowało swoje życie, tak niewiele w nim osiągając.
Udostępniając dzielisz się wiedzą i budujesz wspólną świadomość. Oznacz mnie na mediach społecznościowych, zaobserwuj na instagramie!